Ας παρακολουθήσουμε τι έχει να μας πει η κα Νίκη Ζαχαριώτη στη συνέντευξη που έδωσε για το τι είναι ο βιβλιοθηκονόμος.
Η σειρά «Επαγγέλματα» που παρουσιάζει ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής, σε παραγωγή και επιμέλεια του Ιδρύματος Λαμπράκη, με την ευγενική χορηγία της Lavrentiadis Group of Companies, έχει διπλό στόχο:
Ι. Να παρουσιάσει συνοπτικά και τεκμηριωμένα μια σειρά επαγγελμάτων και ειδικοτήτων από τον ευρύτερο χώρο του Πολιτισμού [...]
ΙΙ. Να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις υπάρχουσες διαδικασίες επαγγελματικού προσανατολισμού και να συνδράμει εποικοδομητικά στη διαδικασία της επιλογής επαγγελματικής κατεύθυνσης [...]
Στο Λεξικό της κοινής νεοελληνικής Τριανταφυλλίδη και στο λήμμα κοινωνικός βρίσκουμε κάποιες από τις ακόλουθες ερμηνείες. Αυτός:
1. που αναφέρεται στην κοινωνία ή που έχει σχέση με αυτή
2. που αποβλέπει στην πρόοδο και στην ευημερία του κοινωνικού συνόλου
3. που δημιουργεί εύκολα σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους, είναι ικανός να ζήσει μέσα στην κοινωνία
Με έναυσμα το ερώτημα του τίτλου και υπό το πρίσμα των παραπάνω ερμηνειών θα ήθελα αυτή η ανάρτηση να μας κάνει να αναρωτηθούμε για την αξία τους στην κοινωνία μας και ειδικότερα στον χώρο των βιβλιοθηκών.
Εντοπίζω τις ακόλουθες διαστάσεις κοινωνικότητας των βιβλιοθηκών: ο φυσικός χώρος και ο χώρος του διαδικτύου.
Φυσικός χώρος:
Τέτοια εποχή περίπου λαμβάνουμε στη βιβλιοθήκη μας το ημερολόγιο ενός γνωστού προμηθευτή βιβλιοθηκονομικού λογισμικού και γίνεται μάχη ποιος θα το κρατήσει στο γραφείο του. Κάθε μήνα παρουσιάζεται και μια βιβλιοθήκη χάρμα ειδέσθαι. Φέτος, οι περισσότερες φωτογραφίες των βιβλιοθηκών παρουσιάζουν γραφεία δανεισμού που πιο πολύ θυμίζουν μπαρ, με χώρους άνετους και ευήλιους, με χρωματιστούς καναπέδες μέσα σε δανειστικές συλλογές. Παρουσιάζεται μια στροφή προς στη δημιουργία χώρων φιλόξενων που καλλιεργούν τις φυσικές συνθήκες που θα οδηγήσουν τον χρήστη σε μια βιβλιοθήκη (φέρνουμε τον χρήστη στον χώρο μας). Δεν φτάνει όμως μόνο ένα ωραίο περιβάλλον αλλά και μια συμπεριφορά προς το κοινό που όπως φαίνεται και από το παράδειγμα του Anglia Ruskin University φαίνεται πως βρίσκει τρόπους προσέλκυσης του κοινού του με πηγή έμπνευσης πρακτικές που ακολουθούνται σε καταστήματα λιανικής πώλησης.
Διαδίκτυο:
Η άλλη κοινωνική διάσταση αφορά στο πως και πόσο οι βιβλιοθήκες κινούνται στους χώρους που κινούνται οι χρήστες (πηγαίνουμε εμείς εκεί που βρίσκονται οι χρήστες μας). Η εξέλιξη του διαδικτύου και η ανάπτυξη εφαρμογών όπως παρουσιάζονται και μέσω αυτής της ομάδας έχει δώσει ένα ακόμη εργαλείο προσέγγισης των χρηστών. Οι εφαρμογές αυτές σημαίνουν διαφορετικά πράγματα για κάθε βιβλιοθήκη και βιβλιοθηκονόμο και σίγουρα δεν είναι όλα τα εργαλεία κατάλληλα προς υιοθέτηση. Έχει καλλιεργηθεί ένας μεγάλος ενθουσιασμός για την πληθώρα των εφαρμογών και υπάρχουν βιβλιοθήκες που τις χρησιμοποιούν πολύ πετυχημένα και έχουν συνεχή παρουσία μέσω αυτών. Εκεί εξάλλου βρίσκεται και το μυστικό γιατί αρκετές φορές ο ενθουσιασμός αρχίζει και φθείρεται με αποτέλεσμα να χάνεται το ενδιαφέρον ανανέωσης του περιεχομένου από τους βιβλιοθηκονόμους και κατά συνέπεια χάνονται οι χρήστες.
Στο Library 2.0 Gang έχει δημοσιευθεί ένα podcast με τον τίτλο Social Software in Libraries. Στα συμπεράσματά τους θα ακούσετε πως οι εφαρμογές είναι απλά εργαλεία και έτσι πρέπει να ιδωθούν. Και ότι είναι οι άνθρωποι πίσω από τα συστήματα που ‘επικοινωνούν’ με έναν κοινωνικό τρόπο. Αν οι βιβλιοθηκονόμοι περιμένουν να γίνει το θαύμα μόνο από αυτά τα συστήματα, θα απογοητευτούν.
Επιστρέφοντας στην ερμηνεία της λέξη κοινωνικός, οι βιβλιοθήκες:
1. Πρέπει να αποτελούν σημείο αναφοράς στην κοινωνία που εξυπηρετούν και να έχουν έχει σχέση με αυτή,
2. Πρέπει να αποβλέπουν στην πρόοδο και στην ευημερία του κοινωνικού συνόλου και να αποτελούν χώρους δημιουργίας και ανταλλαγής ιδεών,
3. Πρέπει να αποτελούν φορείς κοινωνικοποίησης των ανθρώπων που ζουν στην κοινωνία αλλά και οι ίδιες οι βιβλιοθήκες να ζουν μέσα στην κοινωνία
Υ.Γ. Συνήθως αυτά που γράφονται έχουν προέλευση τις εξελίξεις από τον κόσμο των βιβλιοθηκών στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ίσως να ερμηνευθούν ως πρακτικές που βρίσκονται μακριά από την ελληνική πραγματικότητα γιατί άλλα πράγματα έχουν προτεραιότητα αλλά μπορούν να αποτελέσουν έναυσμα για σκέψη. Ας μην ξεχνάμε πως οι αλλαγές που θέλουμε να πραγματοποιήσουμε στο χώρο μας γίνονται βήμα βήμα.
Μία πύλη για τις λαϊκές βιβλιοθήκες -και όχι μόνο- είναι η infolibraries.gr
Σκοπός του έργου, του οποίου Φορέας Υλοποίησης είναι η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, είναι ο “Σχεδιασμός, δημιουργία ιστοσελίδων, και ανάπτυξη μιας ηλεκτρονικής πύλης για τις Λαϊκές Βιβλιοθήκες της χώρας μας και επιμέρους για 70 Βιβλιοθήκες με τη χρήση ολοκληρωμένου συστήματος Διαχείρισης Περιεχομένων.”
Στην εν λόγω πύλη μπορούμε να βρούμε πληροφορίες για Δημόσιες, Δημοτικές, Παιδικές, Συλλογών, Ακαδημαϊκές, Εξειδικευμένες, Ψηφιακές, με τη βοήθεια είτε του Αλφαβητικού καταλόγου, είτε με το Γεωγραφικό χάρτη, είτε κατά κατηγορία βιβλιοθήκης. Επίσης υπάρχουν και προτεινόμενα Ιστολόγια.
Η πύλη προσφέρει πολλές πληροφορίες, το μόνο που χρειάζεται είναι να τις ανακαλύψετε με μια σύντομη διαδικτυακή περιήγηση σας. Να τονιστεί ότι μπορεί να προστεθεί στην πύλη κάθε ενδιαφερόμενη βιβλιοθήκη, αρκεί μόνο να συμπληρωθεί μια διαδικτυακή φόρμα με τα στοιχεία της.
Το 12 seconds μας δίνει τη δυνατότητα να δημοσιεύσουμε στις σελίδες κοινωνικές δικτύωσης που είμαστε εγγεγραμμένοι βιντεάκια 12 δευτερολέπτων. Στην ουσία, όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα του 12 seconds, πρόκειται για video status updates. Αν θέλετε λοιπόν να δείξετε στους φίλους σας κάτι ενδιαφέρον που παρακολουθείτε ή ένα ωραίο μέρος στο οποίο βρίσκεστε δεν έχετε παρά να ανοίξετε ένα λογαριασμό και να αρχίσετε να τραβάτε βιντεάκια από το κινητό ή την κάμερα του laptop σας.
Όσο αφορά τις βιβλιοθήκες, πιστεύω ότι θα μπορούσε να μας βοηθήσει στο να δίνουμε γρήγορες συμβουλές για τη χρήση της βιβλιοθήκης, του καταλόγου και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών.
Οι γοργοί ρυθμοί ανάπτυξης των τεχνολογικών επιτεύξεων και εφαρμογών στο χώρο του πληροφοριακού “γίγνεσθαι” και ειδικότερα των βιβλιοθηκών, δημιουργούν την ανάγκη συνεχούς επιμόρφωσης και συμπληρωματικής εκπαίδευσης από τους βιβλιοθηκονόμους και τους επιστήμονες της πληροφόρησης. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η ερευνητική ομάδα GreekLIS ανακοινώνει την έναρξη του προγράμματος Greek Learning 2.0. Το εν λόγω πρόγραμμα βασίζεται στο αντίστοιχο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Learning 2.0, το οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για πρώτη φορά από το προσωπικό της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Κομητείας Charlotte and Mecklenburg (PLCMC), με στόχο να εξερευνήσει τις νέες αναδυόμενες Web 2.0 τεχνολογίες.
τη διάδοση, ενημέρωση και γνωστοποίηση των εξελίξεων και καινοτομιών που αφορούν στα εργαλεία Web 2.0 και τις υπηρεσίες τους
την επιμόρφωση και κατάρτιση όλων των ενδιαφερομένων πάνω στο συγκεκριμένο θέμα
τη θεωρητική αλλά και πρακτική εξάσκηση των συμμετεχόντων πάνω στα συγκεκριμένα εργαλεία
με βασικό σκοπό:
την ενθάρρυνση της χρήσης των εργαλείων αυτών από το προσωπικό κάθε βιβλιοθήκης
τη δυνατότητα βελτίωσης της αποστολής και των εργασιών κάθε βιβλιοθήκης
τη διεύρυνση των υπηρεσιών κάθε βιβλιοθήκης κάτω από το πρίσμα των νέων τεχνολογιών
την προσωπική διά βίου επιμόρφωση του κάθε επαγγελματία βιλιοθηκονόμου
Το πρόγραμμα διατίθεται δωρεάν στο διαδίκτυο και απευθύνεται σε όλους τους βιβλιοθηκονόμους και τους επαγγελματίες της πληροφόρησης που ενδιαφέρονται να διευρύνουν τις γνώσεις τους και να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους σχετικά με τις Web 2.0 υπηρεσίες. Το Greek Learning 2.0 βρίσκεται ακόμα σε δοκιμαστικό στάδιο, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2009 θα πάρει την τελική του μορφή.
Η Ερευνητική Ομάδα GreekLIS συμμετέχει στο προσυνέδριο της IFLA που θα πραγματοποιηθεί στις 19-21 στην Αθήνα με την εισήγηση «LEARNING 2.0: A TRAINING PROJECT FOR THE GREEK LIBRARIANS AND INFORMATION PROFESSIONALS».
Ολόκληρη η εισήγηση θα αναρτηθεί μετά τις 21 Αυγούστου και στο ιστολόγιο μας.