Το E-Lawyer είναι ένα blog στο οποίο γίνεται
Σχολιασμός της νομικής επικαιρότητας - Κριτική νομοθεσίας και νομοθετικών προτάσεων - Ενημέρωση για δικαιώματα και διαδικασίες - Αποφάσεις δικαστηρίων και ανεξάρτητων αρχών - Πρωτοβουλίες πολιτών και μη κυβερνητικών οργανώσεων
και στο οποίο, ανάμεσα σε άλλα, μπορείτε να ενημερωθείτε για θέματα που αφορούν την προστασία προσωπικών δεδομένων και την πνευματική ιδιοκτησία.
Ετικέτες:
Blogs,
Copyright,
law,
ιστολόγια,
νόμοι,
Πνευματικά δικαιώματα
September 12th, 2008
Όσο η διάδοση των blogs επεκτείνεται, το θέμα με τα πνευματικά δικαιώματα γίνεται όλο και πιο περίπλοκο. Με τη σύγχρονη τεχνολογία είναι πολύ εύκολο για κάποιο να αντιγράψει, να τροποποιήσει και να μοιραστεί δεδομένα από το διαδίκτυο (κείμενο, εικόνες, ήχο βίντεο, κλπ). Η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων δεν γνωρίζει το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας η παραβίαση του οποίου μπορεί να οδηγήσει σε παρανομίες.
Το DailyBlogTips προτείνει 12 συμβουλές προς τους Bloggers:
+ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ:
1. Χρησιμοποιείστε το υλικό που είναι δημόσιο κτήμα: είστε ελεύθεροι να χρησιμοποιήσετε οποιαδήποτε έργο, εργασία, άρθρο ή άλλο υλικό, περιλαμβανομένων και κυβερνητικών εγγράφων, που δεν υπόκεινται στον περί πνευματικών δικαιωμάτων (copyright) νόμο.
2. Αναφέρετε κάτι που βρίσκετε ενδιαφέρον: ο νόμος πνευματικών δικαιωμάτων καθορίζει ότι οι σύντομες αναφορές με σκοπό την κριτική, τα σχόλια ή την υποβολή έκθεσης ειδήσεων θεωρούνται «δίκαιη χρήση» (fair use). Προσέξτε το απόσπασμα να περιλάβει μόνο ένα μικρό μέρος της εργασίας.
3. Χρησιμοποιείστε γεγονότα και ιδέες: Ο νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύει τον τρόπο και τη δομή έκφρασης των γεγονότων και των ιδεών και όχι τα ίδια τα γεγονότα και τις ιδέες. Είστε ελεύθεροι να χρησιμοποιήσετε γεγονότα και ιδέες που αναφέρονται σε άρθρα ή σε ιστοχώρους.
4. Χρησιμοποιείστε άλλο υλικό που δεν υπόκειται στα πνευματικά δικαιώματα: εκτός από τα γεγονότα και τις ιδέες υπάρχουν πολλές άλλες κατηγορίες υλικού που δεν υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα. Στο υλικό αυτό συμπεριλαμβάνονται τα ονόματα, τα γνωστά σύμβολα, λίστες συστατικών και περιεχομένων, σύντομες φράσεις, τίτλοι, συνθήματα και διαδικασίες (προσέξτε μόνο τα προστατευμένα εμπορικά σήματα).
5. Χρησιμοποιείστε ένα όνομα ή ένα λογότυπο εταιρείας εάν μιλάτε για αυτή: τα εμπορικά σήματα πρέπει να προστατεύουν μια επιχείρηση από κάποιους οι οποίοι πιθανόν να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν το όνομα ή το λογότυπό τους για να παραπλανήσουν πελάτες. Εάν αναφέρεστε (έστω και επικριτικά) σε μια επιχείρηση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το όνομα ή το λογότυπό της.
6. Χρησιμοποιείστε ένα όνομα εταιρείας στη διεύθυνση του ιστοχώρου σας: όπως αναφέρεται στη προηγούμενη παράγραφο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το όνομα μιας επιχείρησης εφ’ όσον δεν προσπαθείτε να εξαπατήσετε, προσποιούμενοι ότι μιλάτε εξ ονόματος αυτής της επιχείρησης. Κάποιος θα μπορούσε να δημιουργήσει για παράδειγμα έναν ιστοχώρο για να παραπονεθεί για τη Microsoft παίρνοντας σαν διεύθυνση (domain name) το microsoftsucks.com!
- MHN:
7. Μη νομίζετε πως επειδή απλά αναφέρετε το συντάκτη της εργασίας την οποία χρησιμοποιείτε δεν υπάρχει καμία παραβίαση του copyright: πολλοί πιστεύουν λανθασμένα ότι εάν αναφέρουν το συντάκτη ενός άρθρου ή μιας εικόνας δεν παραβιάζουν το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Μπορείτε μόνο να χρησιμοποιήσετε το υλικό εάν έχετε τη ρητή άδεια από το συντάκτη ή εάν κάνετε τη δίκαιη χρήση από την, όπως εξηγείται πιο πάνω.
8. Μην αντιγράψτε το υλικό απλά επειδή δεν παρουσιάζει μήνυμα πνευματικών δικαιωμάτων: κάθε δημοσιευμένη εργασία (είτε σε χαρτί είτε σε ψηφιακή μορφή) υπόκειται αυτόματα στο νόμο περί προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων, είτε έχει εμφανή προειδοποίηση για αυτό είτε όχι!
9. Μην θεωρείτε ότι η ένδειξη «Creative Commons» σε ένα έγγραφο σημαίνει ότι αυτό είναι ελεύθερο για οποιαδήποτε χρήση: τα Creative Commons είναι λιγότερο περιοριστικά από το copyright, έχουν όμως και αυτά τους δικούς τους περιορισμούς. Προκειμένου να γίνει κατανοητό τι δικαιούστε να κάνετε με υλικό που έχει την ένδειξη Creative Commons. Ορισμένες άδειες Creative Commons απαιτούν την αναφορά στον αρχικό συντάκτη, ενώ άλλες απαιτούν τη δημοσίευση οποιοδήποτε τροποποιήσεων του εγγράφου με άδεια ίδια.
10. Μην θεωρείτε ότι μπορείτε να αντιγράψτε ένα έγγραφο απλά και μόνο επειδή δεν θα κάνετε εμπορική χρήση: κάνοντας εμπορική χρήση του υλικού διευκολύνετε το συντάκτη να απαιτήσει τις αποζημιώσεις από εσάς. Ακόμα όμως κι αν δεν κάνετε μια εμπορική χρήση του υλικού, παραβιάζετε το νόμο εάν δεν έχετε εξασφαλίσει άδεια από το συντάκτη.
11. Μην υποθέστε ότι εάν αφαιρείτε από τον ιστοχώρο σας το υλικό του οποίου το copyright παραβιάσατε λύνετε το πρόβλημα: πολλοί άνθρωποι αντιγράφουν εικόνες και κείμενο από το Διαδίκτυο και φαντάζονται ότι στη χειρότερη περίπτωση θα λάβουν ειδοποίηση από το συντάκτη ότι παραβίασαν το νόμο και θα αφαιρέσουν το υλικό από τον ιστοχώρο τους, λύνοντας έτσι το πρόβλημα. Η αφαίρεση του υλικό δεν αναιρεί με κανένα τρόπο τη παραβίαση του copyright. Εάν αποφασίσει ο συντάκτης σας μηνύσει, θα εξακολουθήσετε να έχετε σοβαρό πρόβλημα στο δικαστήριο.
12. Μην αντιγράψτε το υλικό απλά επειδή δεν μπορείτε να εντοπίσετε κάποιον που να έχει τα πνευματικά του δικαιώματα: το γεγονός ότι δεν μπορεί να προσδιοριστεί ο κάτοχος πνευματικών δικαιωμάτων δεν υπονοεί ότι το υλικό μπορεί να αντιγραφεί ελεύθερα. Εάν πάλι εντοπίσετε τον κάτοχο πνευματικών δικαιωμάτων και του στείλετε μήνυμα με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ζητώντας του την άδεια να δημοσιεύσετε το υλικό και δεν πάρετε καμία απάντηση, αυτό δεν σας δίνει άλλοθι για να χρησιμοποιείτε το υλικό.
ΓΕΝΙΚΑ:
Θα ήταν καλό όταν πάτε να χρησιμοποιήσετε υλικό από το διαδίκτυο να θεωρείτε ότι αυτό προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα (εκτός αν είστε σίγουροι για το αντίθετο).
*Αυτό το άρθρο δεν γράφτηκε από δικηγόρο και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Ετικέτες:
Blogs,
Copyright,
ιστολόγια,
Πνευματικά δικαιώματα
May 20th, 2008
Ένα πολύ μικρό απόσπασμα από το βιβλίο της Διονυσίας Καλλινίκου Πνευματική ιδιοκτησία και βιβλιοθήκες που μας κατατοπίζει για τη χρήση και τη διάθεση του οπτικοακουστικού υλικού.
“Οι βιβλιοθήκες που διαθέτουν υλικούς φορείς ήχου ή ήχου και εικόνας, όπως CD, DVD, βιντεοταινίες κλπ., δεν μπορούν να προβούν σε αναπαραγωγή ή σε δημόσιο δανεισμό, χωρίς την άδεια των δημιουργών και των δικαιούχων συγγενικών δικαιωμάτων. Είναι γνωστό ότι δικαιούχοι προστασίας με τα συγγενικά δικαιώματα είναι οι ερμηνευτές ή εκτελεστές καλλιτέχνες, οι παραγωγοί φωνογραφημάτων και οπτικοακουστικών έργων, οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί και οι εκδότες εντύπων (άρθρα 46 επ. Ν. 2121/1993, όπως ισχύει). Αντικείμενο προστασίας είναι η ερμηνεία ή εκτέλεση που έχει καθαρά καλλιτεχνικό και πνευματικό χαρακτήρα , η πρώτη σειρά εγγραφής ήχων ή ήχων και εικόνων, η ραδιοτηλεοπτική εκπομπή και ειδικότερα το ραδιοτηλεοπτικό σήμα που μεταδίδει το ραδιοτηλεοπτικό πρόγραμμα, καθώς και η στοιχειοθεσία ή σελιδοποίηση. Πάντως θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι μόνος του ο κάθε αναγνώστης μπορεί να ακούσει παθητικά το συγκεκριμένο φωνογράφημα ή ενδεχομένως να δει την ταινία εντός της βιβλιοθήκης, σε χώρο που ανήκει στη βιβλιοθήκη και δεν παραχωρείται σε τρίτους με άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος […]
Επίσης θα μπορούσε να θεωρηθεί νόμιμη η χρήση υλικών φορέων ήχου ή ήχου και εικόνας κατά την ώρα του μαθήματος, εφόσον γίνεται αποκλειστικά για τη διδασκαλία ή για τις εξετάσεις και το κοινό αποτελείται από φοιτητές ή μαθητές. Η εκμίσθωση CD, CD-Rom ή Video δεν είναι σε καμία περίπτωση νόμιμη χωρίς την άδεια του δικαιούχου” (Καλλινίκου 2007, σ. 37)
Πηγές:
- ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ, Διονυσία 2007, Πνευματική ιδιοκτησία και βιβλιοθήκες, Π. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα.
Ετικέτες:
Copyright,
Πνευματικά δικαιώματα
April 3rd, 2008
“Ο δημόσιος δανεισμός για μη εμπορική χρήση είναι δραστηριότητα που παραδοσιακά δεν ελέγχεται από τον νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων. Ο δημόσιος δανεισμός ήταν ανέκαθεν ουσιαστικός τρόπος πρόσβασης στο πολιτισμικό και εκπαιδευτικό υλικό και οφείλει να είναι διαθέσιμος σε όλους. Η πληροφορία σε οποιαδήποτε μορφή ήταν και θα παραμείνει τμήμα του δανειστικού υλικού. Ωστόσο ακολουθώντας την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εκμίσθωση και τον Δανεισμό οι ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες υπόκεινται σε κανονισμούς δανεισμού (βλέπε την Οδηγία του Συμβουλίου 92/100/ΕΟΚ για το Δικαίωμα Εκμίσθωσης και Δανεισμού και Ορισμένα Δικαιώματα συγγενικά προς τη Διανοητική Ιδιοκτησία). Οι κανόνες αυτοί ορίζουν ρητώς ότι οι δημόσιες βιβλιοθήκες οφείλουν να έχουν εξουσιοδότηση ή άδεια για το υλικό που δανείζουν. Αυτό σημαίνει ότι για ορισμένα είδη υλικού οι συγγραφείς μπορούν να απαιτήσουν αμοιβή. Αυτό εφαρμόζεται επίσης σε μουσεία και αρχεία, αν δανείζουν υλικό” (Σεμερτζάκη 2006, σ. 199).
“Η δημιουργία αντιγράφου για αρχειοθέτηση, διατήρηση ή συντήρηση ενός έργου σε μια συλλογή θεωρείται σημαντικός ρόλος για πολλά μουσεία, βιβλιοθήκες και αρχεία. Είναι ουσιώδες και για το δημόσιο συμφέρον, ότι στους φορείς αυτούς χορηγείται εξαίρεση να αντιγράφουν, προκειμένου να διατηρήσουν/συντηρήσουν το πρωτότυπο και να καταστήσουν το αντίτυπο διαθέσιμο για εξέταση και άλλες χρήσεις με τον ίδιο τρόπο όπως το πρωτότυπο. Στην οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Πνευματικά Δικαιώματα δίνεται η επιλογή στα κράτη μέλη να επιτρέπεται να αρχειοθετούν και να διατηρούν συγκεκριμένα έργα και να τα καθιστούν διαθέσιμα με αυστηρές προϋποθέσεις. Όμως πολλές χώρες επέλεξαν να μην ενσωματώνουν αυτές τις μη υποχρεωτικές προβλέψεις μέσα στην εθνική νομοθεσία τους και έτσι πρέπει να αναζητηθεί εξουσιοδότηση για τους σκοπούς αυτούς […] Αυτό συνεχίζει να παρακωλύει τους εθνικούς αντικειμενικούς στόχους διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, επειδή τέτοια εκκαθάριση δικαιωμάτων είναι διοικητικά επαχθής και δαπανηρή” (Σεμερτζάκη 2006, σσ. 202-203).
Βιβλιογραφία
- ΣΕΜΕΡΤΖΑΚΗ, Εύα (επιμ.) 2006, Κατευθυντήριες οδηγίες για βιβλιοθήκες, αρχεία και μουσεία, Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, Βέροια.
- ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ, Διονυσία 1994, Τα θεμελιώδη θέματα του νόμου 2121/1993 για την πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα: με παράρτημα νομοθετικών κειμένων, Αφοι Π. Σάκκουλα, Αθήνα.
Εξωτερικοί σύνδεσμοί
Ετικέτες:
Copyright,
Πνευματικά δικαιώματα
March 24th, 2008
Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα από το Εκπαιδευτικό Εργαστήριο (Workshop) “Πνευματικά δικαιώματα και βιβλιοθήκες” με ομιλήτρια την κα. Άννα Φράγκου από τη Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Μακεδονίας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2007, με αρωγό την Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημών Πληροφόρησης.
Πνευματική Ιδιοκτησία (ορισμός)
Οι πνευματικοί δημιουργοί, με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ’ αυτό πνευματική ιδιοκτησία, που περιλαμβάνει, ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα, το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού τους δεσμού προς αυτό (ηθικό δικαίωμα)
Τι είναι το “έργο”
- Κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή και
- οι μεταφράσεις, διασκευές, προσαρμογές και άλλες μετατροπές,
- οι συλλογές έργων ή γεγονότων ή στοιχείων,
- τα προγράμματα Η/Υ και το προπαρασκευαστικό υλικό του σχεδιασμού τους.
Ελληνικό Νομοθετικό Πλαίσιο
- Ν. 2121/1993, η Πνευματική Ιδιοκτησία, τα Συγγενικά Δικαιώματα και Πολιτιστικά Θέματα
- Ν. 2435/1996 Άρθρο 3, Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης (Τροποποίηση του Ν.2121/1993)
- Ν. 2557/1997 Άρθρο 8, Δορυφορικές Ραδιοτηλεοπτικές Αναμεταδόσεις, Καλωδιακή Αναμετάδοση, Διάρκεια Προστασίας και Άλλες Διατάξεις (Τροποποίηση του Ν. 2121/1993)
- Ν. 2819/2000 Άρθρο 7, Νομική Προστασία των βάσεων δεδομένων και άλλες διατάξεις (Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚ)
- Ν. 3057/2002 Άρθρο 81, Εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του Δικαιώματος του Δημιουργού και των Συγγενικών Δικαιωμάτων στην Κοινωνία της πληροφορίας και άλλες διατάξεις (Εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2001/29
- Ν. 3184/2003, Κύρωση της Συνθήκης του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας για την Πνευματική Ιδιοκτησία.
- Ν. 3328/2005 Άρθρο 22, Διεπιστημονικός Οργανισμός Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης και άλλες διατάξεις.
Περιορισμοί του Περουσιακού Δικαιώματος (δηλαδή δεν απαιτείται άδεια του δημιουργού, ούτε καταβολή εύλογης αμοιβής)
- Αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση (μόνο για ιδιωτική χρήση εκείνου που κάνει την αναπαραγωγή) έκταση αναπαραγωγής;
- Παράθεση αποσπασμάτων (ένδειξη της πηγής, του δημιουργού και του εκδότη)
- Σχολικά βιβλία και ανθολογίες (η αναπαραγωγή έργων του λόγου, που αποτελούν μικρό τμήμα της συνολικής δημιουργίας ενός ή περισσοτέρων δημιουργών, σε εκπαιδευτικά βιβλία που χρησιμοποιούνται ως βιβλία διδασκαλίας για την Α’ και Β΄ βαθμίδα εκπαίδευσης και είναι εγκεκριμένα από το ΥΠΕΠΘ ή άλλο Υπουργείο ή φορέα
- Αναπαραγωγή για διδασκαλία (άρθρα από εφημερίδες και περιοδικά, σύντομα αποσπάσματα ή τμήματα, εφόσον γίνεται αποκλειστικά για τη διδασκαλία ή τις εξετάσεις σε εκπαιδευτικό ίδρυμα
- Αναπαραγωγή από Βιβλιοθήκες και Αρχεία (αναπαραγωγή ενός πρόσθετου αντιτύπου από μη κερδοσκοπικές Βιβλιοθήκες ή Αρχεία, που έχουν αντίτυπο του έργου στη μόνιμη συλλογή τους, προκειμένου να διατηρήσουν το αντίτυπο αυτό ή να το μεταβιβάσουν σε άλλη, μη κερδοσκοπική Βιβλιοθήκη ή Αρχείο. Επιπλέον μόνο αν είναι αδύνατη η προμήθεια ενός τέτοιου αντιτύπου από την αγορά σε σύντομο χρόνο και με εύλογους όρους)
- Αναπαραγωγή κινηματογραφικών έργων (μόνο για διατήρηση τους στο Εθνικό Κινηματογραφικό Αρχείο)
- Αναπαραγωγή για σκοπούς δικαστικούς ή διοικητικούς
- Χρήση για λόγους ενημέρωσης (στο μέτρο που δικαιολογείται από τον επιδιωκόμενο σκοπό)
- Χρήση εικόνων με έργα σε δημόσιους χώρους (περιστασιακή αναπαραγωγή και διάδοση έργων αρχιτεκτονικής, εικαστικών τεχνών, φωτογραφίας ή εφαρμοσμένων τεχνών που βρίσκονται μονίμως σε δημόσιο χώρο)
- Δημόσια παράσταση ή εκτέλεση σε ειδικές περιστάσεις (σε περιπτώσεις επίσημων τελετών…. Στο πλαίσιο δραστηριότητας εκπαιδευτικών ιδρυμάτων)
- Έκθεση και αναπαραγωγή εικαστικών έργων (μέσα σε μουσεία, σε καταλόγους έργων, εφόσον δεν εμποδίζεται η κανονική εκμετάλλευση του έργου)
- Αναπαραγωγή προς όφελος τυφλών και κωφαλάλων (Ν. 3057/2002)
Ετικέτες:
Copyright,
law,
νόμοι,
Πνευματικά δικαιώματα
March 18th, 2008
Πολλές βιβλιοθήκες στις μέρες μας δημιουργούν ψηφιακές βιβλιοθήκες και ηλεκτρονικά καταθετήρια.
Στο Ελληνικό δίκαιο επιτρέπεται η ψηφιοποίηση έργων που ανήκουν στο Δημόσιο (έργα των οποίων η προστασία έχει λήξει, είτε έργα τα οποία ο ίδιος ο δημιουργός τα έχει προσφέρει στο δημόσιο κτήμα και δεν διεκδικεί δικαιώματα, είτε έργα τα οποία ενοικούν εξ αρχής στο δημόσιο). Για όλα τα άλλα έργα, ο κανόνας είναι ότι απαγορεύεται η ψηφιοποίηση τους αλλά και η διάθεση ψηφιακού υλικού στο κοινό.
Ειδικά για τις Βιβλιοθήκες και τα αρχεία
α) Η δημιουργία ενός πρόσθετου αντιτύπου του έργου επιτρέπεται χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή μόνο όταν πρόκειται για ένα έργο που ήδη έχει στη κατοχή της μια Βιβλιοθήκη – μη κερδοσκοπικός οργανισμός και το ψηφιοποιεί για σκοπούς συντήρησης ή και μεταβίβασης του σε άλλο μη κερδοσκοπικό οργανισμό, εφόσον όμως είναι αδύνατη η προμήθεια του έργου αυτού από την ελεύθερη αγορά σε σύντομο χρόνο και με εύλογους όρους.
β) Επιτρέπεται η αναπαραγωγή (άρα και η ψηφιοποίηση) ενός έργου, όχι όμως για εμπορικό σκοπό, προς όφελος τυφλών και κωφάλαλων προσώπων, για χρήστες που έχουν αναπηρία./p>
Ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Λόγου (ΟΣΔΛ) απέστειλε επιστολή το 2006 προς 160 ελληνικές βιβλιοθήκες με την οποία διαμαρτύρεται για τις πρακτικές ψηφιοποίησης που χρησιμοποιούν οι βιβλιοθήκες και με την οποία τονίζει ότι θα πρέπει να λαμβάνεται άδεια από τον δημιουργό (για πρακτικούς λόγους η άδεια να ζητείται από τον ΟΣΔΛ).
Το πρόβλημα αυτό δεν είναι μόνο Ελληνικό αλλά το έχουν όλες οι Ευρωπαϊκές Βιβλιοθήκες.
Ευρωπαϊκή οδηγία 2001/29 λέει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέψουν υπέρ της αναπαραγωγής από βιβλιοθήκες και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η οδηγία αυτή ΔΕΝ είναι υποχρεωτική και δεν υιοθετήθηκε από όλα τα κράτη μέλη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να φτιάξει την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη (ρύθμιση ώστε να επιτρέπεται από δημόσια ιδρύματα να ψηφιοποιούν και να μετακινούν υλικό τηρώντας τις διεθνής συμφωνίες. Πρόνοια για τα «ορφανά έργα» (έργα των οποίων ο δικαιούχος δεν μπορεί να εντοπιστεί μετά από μια καλόπιστη έρευνα).
Οι 2 πιο ακραίες απόψεις που έχουν ακουστεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι :
1. Να μην γίνεται ποτέ τίποτα πριν δοθεί άδεια ψηφιοποίησης από τον δημιουργό (η άποψη αυτή υποστηρίζεται από ομάδες συμφερόντων και δικαιούχων των έργων).
2. Να καταργηθεί εντελώς το copyright (άποψη που υποστηρίζεται από τους λεγόμενους «αναρχικούς» της πνευματικής ιδιοκτησίας).
Προτεινόμενες λύσεις: θέσπιση δικαιώματος στις βιβλιοθήκες να ψηφιοποιούν και να διακινούν το υλικό, μηχανισμός καταβολής αμοιβής στους δικαιούχους, καλόπιστη χρήση ορφανού έργου, σμίκρυνση χρόνου προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων, κλπ.
Google Library Project σταμάτησε λόγω αντίδρασης από τους εκδότες.
Οι κανόνες πάντως δέχονται πιέσεις από κινήματα όπως αυτό της ανοικτής πρόσβασης και των άδειων χρήσης Creative Commons. Πρέπει να βρεθεί μια λύση προς το κοινό συμφέρων βιβλιοθηκών, δημιουργών και τελικά του συνόλου.
Πηγή:
Κανελλοπούλου-Μπόττη, Μαρία (2007). Ψηφιακές Βιβλιοθήκες και Πνευματικά Δικαιώματα. 16o Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, Αθήνα: Πανεπιστήμιο Πειραιά.
Ετικέτες:
Copyright,
digital libraries,
Πνευματικά δικαιώματα,
ψηφιακές βιβλιοθήκες
February 15th, 2008
Οι άδειες Creative Commons επιτρέπουν την ελεύθερη χρήση πέρα από τα όρια του fair use και των νόμιμων περιορισμών για τα πνευματικά δικαιώματα.
Στο χρήστη επιτρέπεται η διανομή, η παρουσίαση στο κοινό και η μετατροπή του έργου. Την αρχική ιδέα είχε ο καθηγητής Lawrence Lessig ο οποίος ίδρυσε το Ίδρυμα Creative Commons βασισμένο στις αρχές του λογισμικού ανοιχτού κώδικα.
Βασικός στόχος είναι να μπορεί ο δημιουργός ενός ηλεκτρονικού (ή και άλλου) υλικού να μπορεί να χορηγεί άδεια χρήσης του έργου του με πιο ελεύθερο και ανοιχτό τρόπο.
Πώς λειτουργεί μία άδεια Creative Commons;
- Οι άδειες Creative Commons βασίζονται στο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright στο αγγλοσαξωνικό δίκαιο). Ως εκ τούτου εφαρμόζονται σε όλα τα έργα τα οποία προστατεύονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Ως τέτοια έργα νοούνται για παράδειγμα τα βιβλία, οι ιστοσελίδες (sites), τα blogs, φωτογραφίες, κινηματογραφικά έργα, βιντεοταινίες, μουσικά έργα και πάσης φύσεως οπτικοακουστικά έργα. Τα προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή προστατεύονται επίσης από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως εξηγείται παρακάτω, αλλά δε συνιστάται η εφαρμογή αδειών Creative Commons σε τέτοιου είδους έργα.Οι άδειες Creative Commons σας δίνουν την ευχέρεια να υποδεικνύετε τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι μπορούν να κάνουν χρήση των εξουσιών σας, που ανακύπτουν από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως την εξουσία εγγραφής και αναπαραγωγής, την εξουσία δημιουργίας παράγωγων έργων ή χρήσης μερών των έργων σας, την εξουσία διανομής και/ή την εξουσία οικονομικής εκμετάλλευσης αυτών. Δε σας δίνουν το δικαίωμα να απαγορεύετε οτιδήποτε υπόκειται στους νόμιμους περιορισμούς του δικαιώματός σας – περιλαμβάνοντας κυρίως τους κατά το Νόμο περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος και το ηθικό δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας - ούτε σας δίνουν το δικαίωμα να ελέγχετε οτιδήποτε δεν αποτελεί αντικείμενο προστασίας του νόμου πνευματικής ιδιοκτησίας όπως γεγονότα και ιδέες.Οι άδειες Creative Commons επισυνάπτονται στο έργο και εξουσιοδοτούν οποιονδήποτε έρχεται σε επαφή με το έργο να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που ο Φίλιππος έχει ένα αντίγραφο του έργου σας, το οποίο συνοδεύεται από άδεια Creative Commons, τότε ο Φίλιππος έχει τη δυνατότητα να δώσει ένα αντίγραφο στη Στέλλα, η οποία θα είναι εξουσιοδοτημένη να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Σε αυτή την περίπτωση εσύ θα έχεις δύο ξεχωριστές συμβάσεις εκμετάλλευσης, μία με το Φίλιππο και μία με τη Στέλλα.Κάθε άδεια Creative Commons απαρτίζεται από τρία μέρη το Commons Deed, το εισαγωγικό μέρος, το Legal Code, το νομικό μέρος τα meta-data, το τεχνολογικό μέρος. Δεν απαιτείται έγγραφος τύπος προκειμένου να πάρετε μία άδεια Creative Commons. Απλά επιλέξτε την άδεια που επιθυμείτε από τη σελίδα μας «Publish». Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να κατανοήσετε για τις άδειες Creative Commons είναι το γεγονός ότι δεν είναι αποκλειστικές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μπορείτε να παραχωρήσετε την εξουσία στο κοινό να χρησιμοποιεί το έργο σας σύμφωνα με τους όρους κάποιας άδειας Creative Commons και στη συνέχεια να προβείτε σε μία ξεχωριστή, μη αποκλειστική σύμβαση εκμετάλλευσης με κάποιον με σκοπό π.χ. την οικονομική εκμετάλλευση του έργου.
Πρακτική εφαρμογή:
Πώς εφαρμόζω άδεια Creative Commons στο έργο μου;
-Για έργα που έχετε ανεβάσει στο διαδίκτυο (online έργα), επιλέγετε μία από τις άδειες Creative Commons, η οποία ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες και τις προτιμήσεις σας. Όταν επιλέξετε την άδεια που σας ταιριάζει κι εφόσον σκοπεύετε να την εφαρμόσετε σε online έργο, ακολούθηστε πιστά τις οδηγίες, προκειμένου να συμπεριλάβετε τον αντίστοιχο κώδικα html στη δουλειά σας. Ο κώδικας αυτός θα δημιουργήσει αυτομάτως είτε το κουμπί «SOME RIGHTS RESERVED» και μια δήλωση με την οποία θα δηλώνετε ότι το έργο σας ακολουθείται από μία άδεια Creative Commons είτε το κουμπί «NO RIGHTS RESERVED» εάν κι εφόσον επιλέξετε να παραχωρήσετε το έργο σας ελεύθερο στο κοινό, χωρίς δηλαδή κανέναν περιορισμό. Το κουμπί είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί ως προειδοποίηση προς όσους έρθουν σε επαφή με το έργο σας, ότι το έργο σας είναι υπό την κατά περίπτωση εφαρμοζόμενη άδεια Creative Commons. Ο κώδικας html θα συμπεριλαμβάνει τα απαραίτητα μετα-δεδομένα (metadata), προκειμένου ο εκάστοτε χρήστης να μπορεί να το εντοπίσει μέσω των αντίστοιχων διαδικτυακών εφαρμογών που εντοπίζουν έργα υπό άδειες Creative Commons.
Μπορώ να εφαρμόσω μία άδεια Creative Commons για έργο εκτός διαδικτύου (offline έργο);
-Φυσικά. Για offline έργα θα πρέπει να διευκρινίσετε ποιά άδεια Creative Commons επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε για το δικό σας έργο και στη συνέχεια να σημειώσετε σε αυτό είτε α) μία δήλωση του τύπου « Το έργο αυτό βρίσκεται υπό άδεια Creative Commons (ενσωματώνετε και την περιγραφή της συγκεκριμένης άδειας που χρησιμοποιείτε). Προκειμένου να δείτε αντίγραφο της εν λόγω άδειας μπείτε στο site [βάζετε το ανάλογο URL] είτε β) στέλνετε γράμμα στο Creative Commons 171 2nd Street, Suite 300, San Francisco, California, 94105, USA ή εισάγετε τα κουμπιά που αντιστοιχούν στην εκάστοτε εφαρμοζόμενη άδεια με παρόμοια δήλωση όπως ανωτέρω μαζί με το αντίστοιχο URL. Η μόνη διαφορά στην εφαρμογή άδειας Creative Commons ανάμεσα σε έργα online και offline είναι ότι τα offline έργα δεν περιλαμβάνουν τα μετα-δεδομένα (metadata) και κατά συνέπεια δε μπορούν να αναζητηθούν μέσω των ενεργοποιημένων μηχανών αναζήτησης για έργα υπό άδειες Creative Commons.
Πηγές: Creative Commons , C.C. in Wikipedia, Η Ελληνική Σελίδα για τα C.C.
Ετικέτες:
Copyright,
creative commons,
Πνευματικά δικαιώματα
February 7th, 2008
