Στο περιοδικό American Libraries (March 2010, vol.41, n.3) διαβάζουμε το άρθρο της Ellyssa Kroski Technology ideas your library can implement next week το οποίο μας προτείνει 10 ιδέες που μπορούμε να εφαρμόσουμε στη βιβλιοθήκη μας χρησιμοποιώντας νεοτεριστικά εργαλεία και τεχνικές με σκοπό τη συνεργασία και την επικοινωνία με το κοινό μας. Όπως μας αναφέρει χαρακτηριστικά η συγγραφέας «το ενημερωτικό φυλλάδιο της βιβλιοθήκης εμπλουτισμένο με φωτογραφικό υλικό είναι πολύ καλό, ωστόσο μία διαδικτυακή ξενάγηση μέσω ενός βίντεο που μπορεί ο κόσμος να δει από την ιστοσελίδα της βιβλίοθήκης ή το ιστολόγιό της είναι σαφώς καλύτερη» (σ.30)
Πρώτη ιδέα: “Create a library video tour to welcome people 24 hours a day, 7 days a week from any location”. Μέσα από τον ήχο και την εικόνα ενός βίντεο που μπορούμε να αναρτήσουμε εύκολα στην ιστοσελίδα της βιβλιοθήκης μας δίνουμε τη δυνατότητα στους διαδικτυακούς επισκέπτες να ταξιδέψουν μέσα σε αυτήν όλο το 24ωρο από όπου και αν βρίσκονται ανά τον κόσμο. Το ταξίδι αυτό μπορεί να αφορά μια ξενάγηση στους χώρους της βιβλιοθήκης και μια «πρώτη γνωριμία με τη βιβλιοθήκη» όπως μας παρουσιάζει η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, ή ακόμα και ένα βίντεο με εκδηλώσεις ή δράσεις της βιβλιοθήκη μας όπως ετοίμασε το Ιδρύμα Αικατερίνης Λασκαρίδη.
Δεύτερη ιδέα: “Use SMS to send patron alerts and notifications”. Χρήση της Υπηρεσίας Σύντομου Μηνύματος για υπομνήσεις, ειδοποιήσεις. Αν η βιβλιοθήκη έχει τη δυνατότητα να στέλνει εναλλακτικά τέτοιου είδους ειδοποίηση αντί για έντυπες υπομνήσεις ή mails, δείχνει τη θετικά εξελιχτική πορεία της βιβλιοθήκης στο τρόπο προσέγγισης και ενημέρωσης ειδικά της νεότερης γενιάς. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να μπορεί να παρέχεται μέσω του βιβλιοθηκονομικού συστήματός της.
Τρίτη ιδέα: “Feed your library’s blog posts into Twitter without doing any more work”. Μπορούμε εύκολα και απλά να συνδέσουμε τις αναρτήσεις του ιστολογίου της βιβλιοθήκης μας με το νέο δημοφιλές εργαλείο -το Twitter, έτσι ώστε να μας παρακολουθούν και να ενημερώνονται οι χρήστες του. Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας εφαρμόζει αυτή την τακτική η οποία μάλιστα γίνεται αυτόματα χωρίς επιπλέον δουλειά. Ωστόσο, δεν είναι υποχρεωτική η χρήση ιστολογίου για να λειτουργήσει η αυτόματη τροφοδότηση στο Twitter, αρκεί οποιαδήποτε εφαρμογή RSS που διαθέτουμε (online calendars, facebook).
Τέταρτη ιδέα: “Improve customer service by developing a technology skills list for your staff”. Απαραίτητη κρίνεται η βελτίωση των υπηρεσιών προς τους χρήστες βοηθώντας το προσωπικό της βιβλιοθήκης να αποκτήσει τεχνολογικές δεξιότητες. Η διεξαγωγή εκπαιδευτικών σεμιναρίων για την απόκτηση δεξιοτήτων και μάλιστα τεχνολογικών είναι απαραίτητη σε μια εποχή που οι προσωπικοί υπολογιστές, το Διαδίκτυο, το Web 2.0 το απαιτούν. Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας μέσα από το Εργαστήριο καινοτομίας και δημιουργικότητας «πειραματίζεται στις νέες τεχνολογίες και στη χρήση εργαλείων για τη δημιουργία νέων υπηρεσιών για το κοινό. Συνεργάζεται με εθελοντές και φορείς γι΄ αυτό το σκοπό και διαθέτει όλο της τον εξοπλισμό για πειραματικούς σκοπούς».
Πέμπτη ιδέα: “Create a special event wiki”. Ο συνεργατικός ιστοχώρος είναι ένας εναλλακτικός, εύκολος και οικονομικός τρόπος δημιουργίας μιας ιστοσελίδας –που μπορεί να συνδέεται με την κύρια ιστοσελίδα της βιβλιοθήκης- για τη διεξαγωγή ενός σεμιναρίου, για τη φιλοξενία ενός συνεδρίου ή μιας ημερίδας, για την πραγματοποίηση μιας εκδήλωσης. Για το 3ο Συνέδριο Βιβλιοθηκών Τέχνης που διοργάνωσε η Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη έγινε χρήση του εργαλείου wiki. Η βιβλιοθήκη έχει δημιουργήσει επίσης ένα πολύ περιεκτικό και καλά οργανωμένο wiki για «τη συγκέντρωση επιλεγμένων διαδικτυακών πηγών σε θεματικούς τομείς που αφορούν τις βιβλιοθήκες τέχνης και τα μουσεία, όπως επίσης και το επάγγελμα του βιβλιοθηκονόμου-επιστήμονα της πληροφόρησης».
Έκτη ιδέα: “Help your catalog evolve with personalization”. Με την εξατομίκευση του δημόσιου ανοιχτού καταλόγου της βιβλιοθήκης ο χρήστης μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία αναζήτησης και ανάκτησης πληροφοριών. Η Βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστημίου με τον OPACIAL μας λέει ότι:
-Αν είστε εξοικειωμένοι με εργαλεία Social Bookmarking μπορείτε να προσθέσετε στη λίστα σας τα στοιχεία του τεκμηρίου που σας ενδιαφέρει.
-Διατυπώστε τη γνώμη σας ή διαβάστε τις γνώμες άλλων χρηστών για αυτό. Αξιολογήστε το.
-Χαρακτηρίστε το τεκμήριο με λέξεις της αρεσκείας σας που θεωρείτε ότι προσδιορίζουν θεματικά. Οι λέξεις κλειδιά εμφανίζονται στο “σύννεφο επισημειώσεων“.
Έβδομη ιδέα: “Put together a Guitar Hero tournament that will attract a wide range of nonusers to your library for the very first time” (το Guitar Hero είναι ένα μουσικό βιντεο-παιχνίδι). Σημαντική είναι η διοργάνωση ενός διαγωνισμού, μίας εκδήλωσης ευρείας εμβέλειας που θα προσελκύσει εν δυνάμει νέους και μελλοντικούς χρήστες της βιβλιοθήκης. Παρουσιάσεις βιβλίων (Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης), Ομάδες ανάγνωσης (Κεντρική Δημόσια Βιβλιοθήκη Λιβαδειάς), βραδιές αφιερωμένες στην ημέρα ποίησης (Δημοτική Βιβλιοθήκη Πατρών) είναι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε πολλές βιβλιοθήκες όχι μόνο για τη διεύρυνση του κοινού τους αλλά και για την πολυτισμική μας αφύπνιση.
Όγδοη ιδέα: “Use Facebook for chat reference”. Η ευρεία χρήση του εργαλείου Facebook αλλά και η δυνατότητα ασύγχρονου/άμεσου τρόπου επικοινωνίας που διαθέτει το καθιστούν έναν από τους πιο διαδεδομένους τρόπους ερωταποκρίσεων μεταξύ βιβλιοθηκονόμων και χρηστών. Πολλές επίσης είναι οι βιβλιοθήκες που χρησιμοποιούν εφαρμογές άμεσης επικοινωνίας με το χρήστη, όπως η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημιού Κύπρου με το «AskLive» ή με την υπηρεσία «Ask a librarian» της Βιβλιοθήκης της Λιβαδειας.
Ένατη ιδέα: “Collaborate and communicate with internal blogs”. Εξίσου καλή πρακτική με αυτήν που προσφέρουν τα ιστολόγια για εσωτερική επικοινωνία –τουλάχιστον για τα δεδομένα του τόπου μας- είναι η δημιουργία ενός wiki ως εσωτερικό επικοινωνιακό δίκτυο (Intranet) με το οποίο δίνεται η δυνατότητα διευθέτησης εσωτερικών υποθέσεων, όπως για παράδειγμα το wiki της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημιού Κύπρου. Το wiki μπορεί να είναι ιδιωτικό και μην εμφανίζεται στο διαδίκτυο ή να εμφανίζεται μέρος αυτού.
Δέκατη ιδέα: “Hold a themed unconference to tackle important issues”. Η διεξαγωγή ενός συνεδρίου του οποίου το περιεχόμενο αποφασίζεται και διαμορφώνεται από τους συμμετέχοντες είναι κάτι καινοτόμο. Σε αυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει ένας κεντρικός διοργανωτής που καθορίζει τη θεματολογία του συνεδρίου αλλά μέρα με τη μέρα συζητιούνται και οργανώνονται οι θεματικές ενότητες και οι παρουσιάσεις -από τους συμμετέχοντες- που θα πραγματοποιηθούν συν τω χρόνω. Καθένας που θέλει να μοιραστεί ιδέες, εμπειρίες σκέψεις μπορεί να συμμετέχει ανεξάρτητα αν θα είναι και ομιλητής ή όχι.
Σίγουρα υπάρχουν και άλλες ιδέες, ωστόσο μπορούμε να ξεκινήσουμε και από αυτές. Καλή αρχή και ακόμα καλύτερη συνέχεια
Ο όρος cloud computing αναφέρεται σε μία νέα εφαρμογή, που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα της ραγδαίας ανάπτυξης του Web κατά την τελευταία δεκαετία. Κάποιοι λένε, ότι σηματοδοτεί μια σημαντική και επαναστατική αλλαγή στο χώρο της πληροφορικής, κάποιοι όμως αμφιβάλλουν …
Τι είναι όμως το cloud computing; Με απλά λόγια, πρόκειται για τη χρήση των υπηρεσιών του Web για τους ανάγκες των χρηστών, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση εφαρμογών λογισμικού, την αποθήκευση δεδομένων, ή ακόμα τη χρήση μίας πλατφόρμας για τη δημιουργία εφαρμογών.
Παρόλο που κάποιοι χρήστες μπορεί να μην είναι εξοικειωμένοι με τον όρο, στη πραγματικότητα και στην καθημερινότητά μας ήδη εκμεταλλευόμαστε τα πλεονεκτήματα του cloud computing. Οι υπηρεσίες που παρέχει το cloud computing μέσω των εφαρμογών του Web 2.0 συμπεριλαμβάνουν: το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (για παράδειγμα, το Gmail, Hotmail και Yahoo!), τη διανομή φωτογραφιών και βίντεο (π.χ., Flickr και το YouTube), καθώς και τις διαδικτυακές εφαρμογές (π.χ., Google Docs και το Adobe Express) επίσης την αποθήκευση των αρχείων δεδομένων και την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων.
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες του cloud computing: (Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αδύνατο να σημαδεύσουμε τα όρια μεταξύ των κατηγοριών.)
• Software as a Service (SaaS) Λογισμικό ως Υπηρεσία
Το λογισμικό παρέχεται ως υπηρεσία στον χρήστη, ο οποίος μπορεί να έχει πρόσβαση σ’αυτό από οποιαδήποτε συσκευή μέσω σύνδεσης στο Web. Το πλεονέκτημα είναι ότι ο χρήστης δεν αγοράζει την εφαρμογή, και πληρώνει μόνο για την προσωρινή χρήση. Ορισμένες από αυτές τις εφαρμογές είναι εντελώς δωρεάν όπως το Hotmail, το Google Apps, Skype, και πολλές άλλες εφαρμογές του Web 2.0.
• Platform as a Service (PaaS) Πλατφόρμα ως Υπηρεσία
Σε αντίθεση με πρώτη κατηγορία, που απευθύνεται στους τελικούς χρήστες, αυτή εξυπηρετεί κυρίως τους προγραμματιστές. Μια πλατφόρμα μπορεί να παρέχει ένα σύνολο των προγραμμάτων, εργαλείων, βασικών υπηρεσιών και βιβλιοθηκών με σκοπό τη δημιουργία, δοκιμή και ανάπτυξή εφαρμογών. Τα πιο γνωστά παραδείγματα - Google AppEngine και Windows Azure.
• Infrastructure as a Service (IaaS) Υποδομή ως Υπηρεσία
Μια εικονική υποδομή πληροφορικής. Web Services της Amazon για παράδειγμα.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια τάση προς την κατεύθυνση της νέας κατηγορίας:
• Everything as a Service (Xaas) Τα πάντα ως Υπηρεσία,
αλλά νομίζω ότι είναι πολύ νωρίς ακόμα να μιλάμε για αυτό επειδή και οι τρεις τύποι, που ανέφερα μέχρι τώρα είναι σε στάδιο της ανάπτυξης.
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για:
Ποιο είναι το cloud computing; Ποιοι χρησιμοποιούν το cloud computing; Πού είναι το cloud computing; Πως λειτουργεί το cloud computing; διαβάστε: «Where is the cloud? Geography, economics, environment, and jurisdiction in cloud computing» by Paul T. Jaeger, Jimmy Lin, Justin M. Grimes, Shannon N. Simmons
First Monday, Volume 14, Number 5 - 4 May 2009
Για τις βιβλιοθήκες και το cloud computing, διαβάστε: «Library Cloud Atlas: A Guide to Cloud Computing and Storage» by Ellyssa Kroski
Library Journal, 9/10/2009
Η δημιουργός του Tuxlibrary’s Wiki έκανε ακόμα μία αξιόλογη ενέργεια. Συγκέντρωσε σε 10 θεματικά clickable tabs (Web 2.0 & Libraries/Blogs/Social Network/Forums & Groups/ Image Sharing/ Vidcast-Podcast/Microblogging/Wiki/Bookmarking/OPAC 2.0) links από όσες βιβλιοθήκες στην Ελλάδα χρησιμοποιούν και εφαρμόζουν Web 2.0 υπηρεσίες, εμπλουτίζοντας κάθε κατηγορία με επεξηγηματικά βιντεάκια.
Όπως προτρέπει και η ίδια ” Αν γνωρίζετε κάποια που δεν την έχω συμπεριλάβει αφήστε μου μήνυμα ή σχόλιο” [aikker@gmail.com]
Στο ReadWriteWeb -ένα ιστολόγιο που αναλύει προϊόντα και τάσεις του Διαδικτύου- διαβάζουμε για τις πέντε κορυφαίες τάσεις του Ιστού για το 2009 που δεν αφήνουν αδιάφορες τις βιβλιοθήκες. Διαβάστε για κάθε τάση αλλά δείτε και την ενδιαφέρουσα ppt παρουσίαση.
Έχουμε μιλήσει ήδη σε προηγούμενες αναρτήσεις για την εξέλιξη του Παγκοσμίου Ιστού και την δημιουργία του Web 3.0. Τί είναι όμως ακριβώς το Web 3.0? O Amit Agarwak στο blog του μας δείχνει με πολύ απλό τρόπο την εξέλιξη του Παγκοσμίου ιστού από Web 1.0 σε Web 3.0.
Πιο αναλυτικά, η εξέλιξη του Ιστού επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στις προτιμήσεις του χρήστη αλλά και στην αποτελεσματικότερη και “σοφότερη” αναζήτηση (semantic web) με εξελιγμένες μηχανές τύπου iGoogle. Ενώ στο Web 2.0 η επικέντρωση βρισκόταν στη δημιουργία γνώσης και περιεχομένου από την πλευρά των χρηστών καθώς και η διαμοίρασή της με εργαλεία όπως τα Blogs και τα Wikis, στο Web 3.0 σημαντικό ρόλο παίζει η οργάνωση αυτής της γνώσης και η ενσωμάτωση αυτού του δυναμικού περιεχομένου (dynamic content) στον Παγκόσμιο Ιστό.
Το παρακάτω slideshow δείχνει την εξέλιξη του Web 3.0 με απλά λόγια… Αξίζει να το δείτε!
Παρόλο που οι διακοπές του Πάσχα για τους περισσότερους από εμάς είναι ήδη παρελθόν, δε θα πρέπει να ξεχνάμε να ενημερωνόμαστε πάνω στις νέες τεχνολογίες και στα θέματα του Web 2.0.
Θέμα του άρθρου είναι η συμπεριφορά των χρηστών του διαδικτύου, όσον αφορά τη συμμετοχή τους στα κοινωνικά δίκτυα και η εξοικείωσή τους με το tagging (επισημειώσεις). Όπως παρατηρούν οι συγγραφείς του άρθρου, έχει παρατηρηθεί αύξηση του ποσοστού των χρηστών που χρησιμοποιούν τις επισημειώσεις από το 2005 έως και το 2007. Τα στοιχεία που συνέλεξαν οι συγγραφείς προέρχονται από τα κοινωνικά δίκτυα Delicious, Flickr και YouTube τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Μία πρώτη παρατήρηση είναι ότι η καλύτερη πηγή από τις τρεις αποδείχθηκε το Delicious, ίσως γιατί σε αυτό οι χρήστες προσπαθούν να ομαδοποιήσουν τα δικά τους bookmarks.
Ψάχνοντας για Web 3.0 και βλέποντας ορισμένες παρουσιάσεις στο slideshare, απέσπασα από την παρουσίαση The Evolution of Web 3.0 της Marta Strickland τον παρακάτω συγκριτικό πίνακα
Πρόσφατα έψαχνα στο Διαδίκτυο μία καλή υπηρεσία σχετικά με την οργάνωση φωτογραφιών. Με ενδιέφερε να έχει ελεύθερη εγγραφή και παρά την χαμηλή ταχύτητα της σύνδεσης, να υπάρχει ροή πληροφοριών. Η έρευνά μου δεν διήρκεσε πολύ. Βρήκα το Ιpernity.
Αρχικά νόμιζα ότι η υπηρεσία είναι παρόμοια με το Flickr. Όμως αργότερα παρατήρησα το σύνθημα «Share whatever you want with whomever you want». (Μοιράζεστε ότι θέλετε, με όποιον θέλετε). Θεώρησα ότι είναι υπερβολική δήλωση, αλλά μετά βλέποντας τις λεπτομέρειες ανακάλυψα ότι το Ipernity είναι ένα κοινωνικό δίκτυο. Ποιο περιεχόμενο χρησιμοποιούμε συνεχώς στην εργασία, ψυχαγωγία, εκπαίδευση; Φωτογραφίες, κείμενα, βίντεο, έγγραφα. Τι χρειάζεται ο χρήστης για την επικοινωνία και ανταλλαγή; Ιστολόγια, χώρο για την αποθήκευση του οπτικοακουστικού υλικού. Όλα αυτά υπάρχουν στο Ipernity.
Ο διαδικτυακός αυτός τόπος δημιουργήθηκε τον Μάιο τού 2004 από τους γάλλους Christophe Ruelle και Christian Conti. Τώρα είναι διαθέσιμος σε πάνω από 10 γλώσσες, μεταξύ των οποίων και στην ελληνική.
Σύνδεση στο Ipernity μπορεί να γίνει και με τα στοιχεία σας από το:
Σε συνέχεια προηγούμενης ανάρτησης στο ιστολόγιό μας σχετικά με το twitter, παρουσιάζουμε μια νέα δυνατότητα της συγκεκριμένης εφαρμογής, το twitter search. Πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα μηχανή αναζήτησης, μέσω της οποίας ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να ανακαλύψει νέους χρήστες της υπηρεσίας με κοινά ενδιαφέροντα και να τους προσθέσει στη λίστα με όσους θα “ακολουθεί”, θα λαμβάνει δηλαδή τα μηνυματάκια που θα στέλνουν οποιαδήποτε ώρα και στιγμή.
Έκανα μια μικρή αναζήτηση στο εργαλείο αυτό για να δω λίγο πως δουλεύει, και πληκτρολόγησα για παράδειγμα τις λέξεις κλειδιά “Second Life“, προκειμένου να δω αν οι χρήστες του twitter έχουν κάτι να πουν για το συγκεκριμένο θέμα. Πραγματικά είναι εκπληκτικό να βλέπεις τι συζητιέται για το συγκεκριμένο θέμα που σε ενδιαφέρει τη δεδομένη στιγμή που κάνεις την αναζήτηση. Tα αποτελέσματα ανανεώνονται κάθε λίγα δευτερόλεπτα και υπάρχει φυσικά η δυνατότητα να δει κανείς και παλιότερα μηνύματα.
Το περιβάλλον διεπαφής της μηχανής ακολουθεί κατά πολύ τη λογική της Google. Παρέχει όμως και δυνατότητες για προηγμένη αναζήτηση, επιτρέποντας έτσι στους χρήστες να περιορίσουν την έρευνά τους με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
Το twitter αποκτά όλο και περισσότερους “φίλους” παγκοσμίως. Στατιστικές αναλύσεις ως προς την χρήση του επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι σίγουρα “ήρθε για να μείνει” και ότι επιδιώκει να κυριαρχήσει στις προτιμήσεις της νέας Web 2.0 γενιάς χρηστών.
